Hâfız-ı Şîrâzî’nin Divanındaki Toplumsal Değerler

Gürcan Şevket AVCIOĞLU, Gamze Gizem AVCIOĞLU

Özet


        Bu çalışmanın amacı günümüzde etkinliğini sürdüren bir edebi eserin aktardığı, döneminin toplumsal yapısının ürünü olan değerlerin tespitini yapmaktır. Edebi eserlerin yazıldığı dönemin toplumsal yapısını yansıttığı ve topluma duygu, düşünce ve davranış aşıladığı düşüncesinden hareketle, Hâfız divanındaki toplumsal değerler tespit edilmiş, hangi değerlerin daha fazla tekrarlandığı belirlenmiştir. Böylece İran toplumunun değer sistemi ve bu sistemin kökenlerine dair ön bilgiye ulaşmak amaçlanmıştır. Araştırmanın yöntemi metin analizi, tekniği içerik çözümleme tekniği olarak belirlenmiştir. Metin analizi ve içerik çözümleme ile Hâfız Divanındaki değerler tespit edilmiş, bu değerlerin kaç defa tekrar ettiğine bakılmıştır. Tekrar sayılarının, değeri gösterme ve önemini vurgulama amacı taşıdığı kabul edilmiştir. Hafız Divanındaki değerlerin nicel analizinin dışında ek olarak, Hafız divanını sık okuyan Şiraz Üniversitesi Fars Dili ve Edebiyatı öğrencilerinin benimsedikleri değerler incelenmiştir. Bununla Fars dili öğrencilerinin Hafız Divanı’nda geçen değerlerden etkilenip etkilenmediğini ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. Hafız divanında en fazla “dindarlık” ve “vefa” tekrarlanmaktadır. Davranışlarını kontrol etme ve dürüstlük değerlerinin de Hafız’ın yaşadığı dönemi ve toplumun şartlarını veya özelliklerini yansıttığı söylenebilir. Bu değerlerden daha az olmakla birlikte rekabet, zevk, kaygısız olma, başarı, heyecan verici yaşam, bireysellik, özgürlük, eşitlik, tüketici olma, dünya barışı gibi değerlerin tekrarlanması bu gibi değerlerin günümüzde ortaya çıkmadığını, Hafız’ın yaşadığı dönemde de var olduğunu göstermektedir.


Anahtar Kelimeler


Hâfız-ı Şirazi, Hâfız Divanı, Toplumsal değerler

Tam Metin:

PDF

Referanslar


Akkaya, S.(2013). “Mevlâna’nın mensur eserlerinde değerler eğitimi”, Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü İlköğretim Ana Bilim Dalı Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı.

Deveci. H. & Belet, D. & Türe, H. (2013). “Dede Korkut Hikâyelerinde Yer Alan Değerler”, Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt 12, Sayı 46, ss. 294-321.

Er, H. & Ünal, F. & Gürel, D.(2016). “Sosyal Bilgiler Dersinde Değer Aktarımı Açısından Sadî Şirazî’nin “Bostan” ve “Gülistan” İsimli Eserlerinin İncelenmesi”, Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt 18, Sayı 1, ss. 225-242.

Fırat, H. & Mocan, A. (2014). “Türkçe Ders Kitaplarındaki Hikâyelerde Yer Alan Değerler”, Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, Sayı 183, ss. 25-49.

Fichter, Joseph H. Sosyoloji Nedir? Ankara, Anı Yayıncılık, 2015.

Güven, A. Z. (2014). “Gülistan ve Bostan Adlı Eserlerin Değerler Eğitimi Bakımından İncelenmesi”, International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, Cilt 9, Sayı 6, ss. 505-517.

Hafız-ı Şirazi. Hafız Divanı, Çev. Abdülbaki Gölpınarlı, İstanbul, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2017.

Hofstede, Geert. Culture’s Consequences: Comparing, Values, Behaviours, Institutions and Organizations Across Nations, California, Sage Publications Inc., 2001.

İbret, B. & Karasu, A. E. & Karabıyık, Ş. & Güleş, M. & Demirci, M. (2017). “Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin Görüşlerine Göre Değerlerin Öğretiminde Edebi Ürünlerin Kullanımı”, Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, Sayı 9, ss. 104-124.

Karçığa, S. & Kazkondu, D. (2016). “Dede Korkut Kitabı’nda Değerler Eğitimi Yaklaşımları”, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, Cilt 9, Sayı 45, ss. 162-172.

Kılıç, A. & Aktan, O. (2015). “İlköğretim Okulları İçin Tavsiye Edilen 100 Temel Eserde Vurgulanan Değerler”, İlköğretim Online, 14(1), 243‐275.

Özbay, M. & Karakuş, T. E. (2011). “Dede Korkut Hikâyeleri’nin Türkçe Öğretimi ve Değer Aktarımı Açısından Önemi”, Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, Cilt 1, Sayı 1, ss. 21-31.

Rokeach, Milton. The Nature of Human Values, New York, The Free Press, 1973.

Şîrâzî, Hâfez. Dîvân-i Hâfez, Tahran, İntişârât-i Bedîhe, (1393).

Tekşan, K. (2012). “Türkçe Dersi Değerler Eğitiminde Kutadgu Bilig’in Kullanımı”, Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt 13, Sayı 3, ss. 1-17.

Ülgener, Sabri F. İktisadi Çözülmenin Ahlâk ve Zihniyet Dünyası, İstanbul, Der Yayınları, 1981.

World Values Surveys (2019). http://www.worldvaluessurvey.org/ WVSContents.jsp. [Erişim tarihi: 13.05.2019].


Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.


Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 3.0 License.